Van trainer naar teamcoach: „Ik wil het begrijpen, niet alleen voelen”

Cisca besloot een opleiding teamcoaching te volgen. Niet om meteen teams te gaan begeleiden, maar om te snappen wat er onder de oppervlakte van een groep speelt.

„Ik wilde het kunnen herkennen. En als dat wat er speelt het leren echt in de weg staat, wil ik niet alleen iets op mijn gevoel doen, maar echt iets zinvols kunnen doen om vervolgens verder te kunnen met de training.”

De opleiding pakte anders uit dan verwacht. Het werd haar nieuwe passie.

Toch bleef teamcoaching een paar jaar op de achtergrond; een volle agenda als trainer en klanten die snel iemand nodig hadden; het paste niet. Tot ze vorig jaar een beslissing nam: trainingen overdragen en agenda leeg. Ruimte maken om teams te coachen.

En de praktijk volgde snel: halverwege het jaar heeft ze haar eigen doelstelling voor dit jaar al gehaald en er is zelfs nog ruimte om deze doelstelling te overtreffen.

Wanneer klopt een team bij je aan?

Teamcoaching is niet alleen voor teams die vastzitten in een conflict of waarbij de samenwerking niet lekker loopt Cisca ziet ook iets anders: teams die ergens overheen stappen zonder echt even stil te staan wat een bepaalde gebeurtenis betekent voor het team.

„Iemand vertrekt zonder afscheid. Er is ‘in goed overleg’ afscheid genomen, en daarna wordt er nooit meer over gesproken. Maar dat blijft hangen. Mensen vragen zich af wat er nou precies is gebeurd. En dan speelt er opeens iets van angst: ik ben misschien de volgende.”

Dat soort dingen staan het samenwerken in de weg, ook al lijkt het van buitenaf rustig. Cisca maakt het bespreekbaar.

En als een team gewoon vastloopt in oude patronen? Dan helpt ze die patronen te zien en elkaar daarop aan te spreken. Het gaat hier niet om de patronen van een individu, maar de patronen van het team.

„Ik houd het team een spiegel voor. ‘Ik zie dat jullie de hele tijd door elkaar heen praten.’ Ja, dat doen we inderdaad. En dan, midden in de sessie zegt er iemand: ‘Oh, we doen het weer.’ Dat vind ik gewoon mooi om te zien.”

Wat doet ze dan precies?

Ik help een team zich te ontwikkelen. Waardoor de samenwerking beter gaat en doelen/resultaten makkelijker worden gehaald. Soms gaat het om bewustwording. Soms om een concreet traject van A naar B, waarbij ze het team stap voor stap meeneemt. En heel veel vertraging. Dat vinden mensen vaak lastig, we willen snel resultaten zien en weer door. “Zo herkenbaar”, zegt ze lachend.

Ze werkt met verschillende werkvormen, soms een meditatie om de rust te pakken, soms een stevige oefening. Ze past het aan op wat de groep nodig heeft.

En ze stelt zichzelf kwetsbaar op. Dat doet ze bewust.

„Ik vertel over dingen die ik zelf niet goed heb gedaan. Over angsten die ik had. Ik laat zien dat het er mag zijn en dan hoop ik dat ze zich veilig genoeg voelen om steeds iets meer van zichzelf te laten zien. ”

Als iemand emotioneel wordt, grijpt ze niet in. Ze laat het er zijn. Geen zakdoekjes zwaaien, geen geruststelling. Ook als anderen van het team gaan troosten, dan geef ik zachtjes aan “laat maar even” Die zakdoekjes geven onbewust de boodschap af “droog je tranen en we gaan weer door”

Wanneer is een traject geslaagd?

Als iedereen na afloop van een sessie blij is en zegt dat het leuk was. Dat is voor mij een signaal van opluchting dat het voorbij is en geeft mij niet direct het gevoel dat er iets verandert. Wel als ik merk dat het team zélf elkaar begint aan te spreken en in de spiegel kijkt.

„Op het moment dat er maar één iemand zegt ‘hé, verrek, we doen het weer’ dan is het al goed. Dan zegt de rest ook: oh ja, oh nou. En zo leer je.”

Een traject is geslaagd als ongewenste patronen verdwenen zijn Als er geen coach meer nodig is om het te benoemen.

En het mooiste signaal? Als ze teruggebeld wordt.

„Niet omdat het team weer in de ouwe patronen zit, maar omdat er iets nieuws speelt. Dat kan een nieuw teamlid zijn, een nieuwe leidinggevende of misschien wel een reorganisatie. Een team vraag mij dan terug omdat de begeleiding vorige keer zo goed heeft gewerkt. Dan weet ik: ik heb eraan bijgedragen.”

Wat verwacht je van de klant?

Cisca snapt dat een leidinggevende soms iets heeft geïnitieerd waar het team zelf nog niet achter staat. Openheid op dag één, is er dan nog niet, dat heeft wat tijd nodig. Het team moet dan nog ontdekken dat een verandering van gedrag nodig is en dat ze daar zelf de regie hebben. Ze verwacht betrokkenheid van de leidinggevende. Niet van: ik geef het uit handen en klaar. Wel van: ik blijf erbij. Ik zie wat er verandert. Ik spreek het team ook zelf aan.

„Ik help het team zelf zaken bespreekbaar te maken met de leidinggevende. Dan bepalen ze zelf wat ze over de sessie terugkoppelen en wat (nog) niet. Dit geeft ruimte in de sessies om alles te zeggen

De match moet kloppen.

Cisca is eerlijk: de match moet kloppen. Als ze in een eerste gesprek iets voelt van dit klopt niet, dan zegt ze dat.

„Er moet vertrouwen zijn. Vertrouwen dat wat ze bij mij neerleggen in de groep blijft. En vertrouwen dat ik ze verder kan helpen. Als het er niet is, moeten we er niet aan beginnen.”

En natuurlijk moeten de agenda’s passen. Als het lastig plannen wordt, is er altijd een collega die ruimte heeft op dagen die beter in de agenda’s van het team past.

Haar boodschap aan jou

Als je dit leest en twijfelt: wacht niet te lang.

„Wacht niet tot er zoveel gedoe is dat er  heel veel te repareren is. Zie het ook als een cadeautje, dat je je team een paar sessies gunt om te vertragen met elkaar. Zonder dat het weer over de inhoud gaat. Gewoon: hoe gaat het nou met ons?”

Teamcoaching is geen noodgreep. Het is aandacht voor het team.

Wil je weten of teamcoaching bij jouw team past? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek.