Stel je voor …

Je bent woonconsulent en werkt in een leuke stadswijk. Veel appartementen. En een paar eengezinswoningen. Grote problemen? Die kennen ze hier niet, en buren kunnen het met elkaar vinden. Met de bewonerscommissie heb je vooral gesprekken over nieuwe initiatieven. En dan ontvang je een melding; over een oudere man waar zorgen over zijn. Buren zien hem steeds minder en zijn oh-zo-perfecte-tuin is nog net niet Tarzan’s wildernis. In je dossiers vind je niks. Huur tijdig betaald, geen bijzonderheden. Deze doorgewinterde meneer woont al 48 jaar in zijn huis. Ook de wijkbeheerder kent geen bijzonderheden, en binnen het zorgnetwerk is de huurder onbekend.

Mag ik even binnenkomen?

Op een zonnige vrijdagmiddag rond je een ochtendje op kantoor net af, waarna je spontaan besluit je wijken eens te bezoeken. Met een broodje in je hand stap op de fiets, en fiets je langs de straten die jij je eigen landkaart mag noemen. En opeens rij je ook langs dát adres, en zie je dat die tuin toch best een puinhoop is. Met gezond verstand op links en een portie goede moed op rechts, besluit je aan te bellen. Dat is wat ik deed. Dingdong …

Een fit-ogende oudere man doet open, met een glimlach op zijn gezicht. “Hallo mevrouw, u bent van de corporatie?” Dat klopt meneer Jansen, ik ben Marija. Mag ik even binnenkomen? Met glinsterende ogen knikt hij. “Natúúrlijk!” Ik loop de woning door en doe een quickscan. Lijsten vol vereeuwigde momenten aan de gangwand. Een fruitschaal op tafel. “Wilt u koffie mevrouw?” vroeg hij stralend. Nee meneer Jansen. Ik kom met u praten over de tuin. Het valt me namelijk op dat uw onderhoud wat terugloopt. Ik wil graag even …

… en op dat moment zie ik dat die glinstering zijn ogen verlaten heeft. In plaats daarvan zie ik een vuur, wat ik herken als woede. Nog voordat ik kan schakelen heb ik een platte hand hard op mijn linkerwang. Pats: AU!

Zet je deze huurder nu uit zijn huis?

Die klap sloeg in als donderslag op heldere hemel. En het grappige is: ik heb geen moment gedacht dat meneer Jansen agressief was. Ik voelde me geen moment onzeker. En trust me: dat ben ik vaak genoeg wel. Nee, dit is geen agressie. Ik voel aan alles dat er iets is met deze man. En tja, dat reageert hij heel onprettig op mij af. Op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zullen we maar zeggen. Ik pak zijn hand, kijk hem streng aan en spreek de volgende woorden uit.

 Wat flikt u me nou meneer Jansen. Ik krijg de neiging terug te meppen. En daar wordt de koffie niet lekkerder van.

Hij schrikt. Begint te huilen. En ploft in een stoel.

Het is niet zo zwart-wit

Labels, hokjes – we houden ervan. En we nemen het ervan. Heeft een klant een grote bek, dan zit hij altijd fout. En slaan? Dan is het game-over. Maar zo zwart-wit is het niet. Wist je namelijk dat meneer Jansen licht-dementerend is? Zijn dochter en zoon zijn al maanden bezig om hulp voor hem te krijgen. Meneer Jansen wéét dat er iets mis. Hij voelt het aan, en juist dan kan hij niemand toelaten. Want autonomie is hem meer waard dan al het goud op aarde. Zelf keuzes kunnen maken.

Die emotie zag ik als een baksteen. Niks mee doen, betekent dragen als een last. Maar als ik hem strategisch gebruik, kan ik ermee bouwen. Zo hebben die klap en mijn incasseringsvermogen ervoor gezorgd dat meneer Jansen nu wél hulp toelaat in het huishouden. Uiteindelijk ben ik drie keer bij hem geweest. En ná mij heeft een collega ook een vertrouwensband weten te kweken. Heel eerlijk? Die klap is me dat meer dan waard geweest.

Bedankt voor de leerles meneer Jansen

Deze casus speelde zich af in 2008. Dat is 14 jaar geleden. Vorige week ontving ik bericht van de zoon van meneer Jansen – hij was overleden. Dat triggerde deze herinnering. Na mijn huisbezoek in 2008 heeft meneer Jansen altijd met de juiste hulp zijn woning bewoond. Hij is tot op de laatste dag gelukkig geweest. Er lag een rouwkaart voor me klaar. Want in zijn laatste weken kwamen herinneringen naar boven. Liefdevolle, hartverscheurende en memorabele herinneringen. “Weet je nog, die meid van de corporatie? Die je klap incaseerde pa?” Ze lachten erom.

Jij maakt ook het verschil!

Te weinig besef ik soms hoeveel impact mijn reactie heeft op een ander. Ik ben nieuwsgierig: hoe maak jij impact? Graag interview ik jou eens voor een column. Mail me op marija@opstaanenopvallen.nl en pak je podium. Want ook jij mag opvallen.